โครงการอบรมดูนก – ตัวชี้วัดคุณภาพอากาศในเชียงใหม่

โครงการฮ่วมมือฮ่วมใจ๋หื้อเจียงใหม่-หละปูนอากาศดี สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
เครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์อากาศเชียงใหม่

หลักการและเหตุผล

ตามที่จังหวัดเชียงใหม่ได้ประกาศให้ปัญหามลภาวะทางอากาศเป็นวาระเร่งด่วนของจังหวัดที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน    มีปรากฏการณ์ความเจ็บป่วยด้วยโรคทางเดินหายใจเพิ่มขึ้นในเชียงใหม่ทุกปี และอัตราผู้ป่วยด้วยโรคมะเร็งปอดต่อประชากรแสนคนในเชียงใหม่สูงกว่ากรุงเทพฯ ทั้งๆ ที่เชียงใหม่เป็นเมืองท่องเที่ยวและไม่มีอุตสาหกรรมขนาดใหญ่  ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ได้แต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อแก้ไขปัญหานี้ไป    8 ชุดแล้ว  แต่ปรากฏว่าในเดือนมีนาคมของปี 2549 กรมควบคุมมลพิษได้แจ้งเตือนภัยว่า คุณภาพอากาศเชียงใหม่มีความปนเปื้อน มีฝุ่นละเอียดเกินมาตรฐานเป็นอันตรายต่อสุขภาพอยู่ในช่วง 124 – 249 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ใน 24 ชั่วโมง (ค่ามาตรฐาน 120 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรใน 24 ชั่วโมง)
การสังเกตคุณภาพอากาศในเชียงใหม่ สามารถปฏิบัติได้หลายวิธี เช่น การสังเกตทัศนวิสัยการมองเห็นดอยสุเทพ การสังเกตไลเคน นก หรือสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ซึ่งเป็นตัวชี้วัดอย่างง่าย สามารถทำได้โดยไม่ต้องใช้งบประมาณสูง เป็นการเฝ้าระวังคุณภาพอากาศ และเป็นสัญญาณเตือนเมื่ออากาศมีความเป็นพิษสูง นำไปสู่การแก้ปัญหามลพิษทางอากาศ และการดูแลรักษาคุณภาพอากาศให้ดีตลอดปี
เราสามารถใช้นกเป็นตัวชี้วัดคุณภาพอากาศ โดยการสังเกตจำนวนของนกในพื้นที่ ลักษณะที่อยู่อาศัย และอาหาร เพื่อดูความเปลี่ยนแปลง เครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์อากาศเชียงใหม่ จึงได้จัดการอบรมวิธีการดูนก เพื่อให้แกนนำมีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถใช้นกเป็นตัวชี้วัดคุณภาพอากาศในเชียงใหม่ได้อย่างแท้จริง   อีกทั้งเป็นการสร้างความตระหนักในการดูแลรักษาธรรมชาติ รักษาต้นไม้ ซึ่งเป็นตัวฟอกอากาศที่ดี ช่วยกรองมลพิษทางอากาศในธรรมชาติ โดยที่เราไม่ต้องลงทุน   

วัตถุประสงค์ของโครงการ

1. เพื่อให้ครูแกนนำอาสาสมัครพิทักษ์อากาศเชียงใหม่มีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถใช้นกเป็นตัว  ชี้วัดคุณภาพอากาศในเชียงใหม่ได้
2. เพื่อสร้างความตระหนักให้ครูแกนนำอาสาสมัครพิทักษ์อากาศเชียงใหม่รักธรรมชาติ รักษาต้นไม้ ซึ่งเป็นตัวฟอกอากาศดี และลดมลพิษทางอากาศในเชียงใหม่

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. เกิดโครงการแก้ปัญหามลพิษทางอากาศในโรงเรียนและชุมชนโดยรอบอย่างต่อเนื่อง
2. ครูแกนนำอาสาสมัครพิทักษ์อากาศเชียงใหม่สามารถเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับมลพิษทางอากาศ   และแนวทางการแก้ไขสู่โรงเรียนและชุมชนโดยรอบได้อย่างถูกต้อง

กลุ่มเป้าหมาย

ครูแกนนำเครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์อากาศเชียงใหม่ จำนวน 40 คน  จาก 20 โรงเรียน

องค์กรรับผิดชอบ

1. โครงการฮ่วมมือฮ่วมใจ๋หื้อเจียงใหม่-หละปูนอากาศดี สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
2. เครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์อากาศเชียงใหม่

องค์กรสนับสนุน

1. ชมรมอนุรักษ์นกและธรรมชาติล้านนา - ด้านวิทยากร  วัสดุ และอุปกรณ์ในการอบรม
2. ศูนย์ศึกษาธรรมชาติปางแฟน - ด้านวิทยากร วัสดุ และอุปกรณ์ในการอบรม
3. มหาวิทยาลัยแม่โจ้ - ด้านอาคารสถานที่

ครั้งที่ (1) วัน เวลา สถานที่
วันอาทิตย์ที่ 14  มกราคม พ.ศ. 2550   เวลา 07.00-17.00 น.
ณ ห้องสุขุมามาลย์ อาคารกองกิจการนักศึกษา  มหาวิทยาลัยแม่โจ้    อำเภอสันทราย    จังหวัดเชียงใหม่

*******

ครั้งที่ (2)วัน เวลา สถานที่
วันเสาร์ที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2550   เวลา 07.00-17.00 น.
ณ ห้องสุขุมามาลย์ อาคารกองกิจการนักศึกษา  มหาวิทยาลัยแม่โจ้    อำเภอสันทราย    จังหวัดเชียงใหม่

*******

เครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์อากาศเชียงใหม่
ประธาน - อาจารย์สวาท จันทร์ทะเล
โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย
อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่